Fahmi Gesa Waze Jelaskan Dakwaan Data Bocor Dijual Di Dark Web — Waze Nafi Dakwaan “Completely False”
Menteri Komunikasi Datuk Seri Fahmi Fadzil menggesa Waze menjelaskan dakwaan kebocoran data melibatkan aplikasi navigasi itu, termasuk laporan bahawa data telah diperoleh pihak tidak bertanggungjawab dan dijual di dark web. Beliau berkata demikian pada sidang media pasca-Kabinet di Putrajaya pada Jumaat, 23 Oktober 2026.
Fahmi berkata Waze perlu menjelaskan dakwaan berkenaan, termasuk bagaimana data peribadi boleh jatuh ke tangan pihak yang tidak dibenarkan. Bagaimanapun, beliau berkata kerajaan tidak dapat mengesahkan sama ada data rakyat Malaysia terjejas dalam dakwaan kebocoran itu.
Menurut beliau, Jabatan Perlindungan Data Peribadi (JPDP) di bawah Kementerian Digital boleh dirujuk bagi menentukan skop sebarang siasatan yang diperlukan, tertakluk kepada proses perundangan yang berkaitan. Sebarang tindakan lanjut melalui Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia (MCMC) pula bergantung kepada perolehan minit mesyuarat Jawatankuasa Keselamatan Siber Negara (JKSN) yang membincangkan perkara itu.
Kebimbangan itu berpaksikan dua perkara yang dibangkitkan Agensi Keselamatan Siber Negara (NACSA) dan dibawa ke Majlis Keselamatan Negara (MKN) sebelum dibincangkan JKSN: pengumpulan dan pemprosesan data pengguna di Israel, serta bidang kuasa perundangan yang mengawal aplikasi itu. Fahmi berkata sebarang pertikaian berkaitan Waze akan dikendalikan secara eksklusif oleh mahkamah di Israel — sedangkan Malaysia tidak mengiktiraf Israel dan tidak mempunyai hubungan diplomatik dengannya.
Waze, yang dimiliki Google dan diasaskan di Israel, menafikan dakwaan itu. Dalam kenyataan kepada AFP, jurucakap Waze berkata dakwaan bahawa Waze mengumpul maklumat sensitif kerajaan atau membenarkan mana-mana pihak mengeksploitasi data peribadi pengguna adalah “completely false” (sama sekali tidak benar). Syarikat itu berkata Waze beroperasi di bawah dasar privasi ketat yang melindungi data pengguna dan mematuhi piawaian perlindungan data perundangan global.
Dokumen soalan lazim rasmi NACSA sendiri menyatakan satu nuansa penting: walaupun tiada bukti bahawa Waze menjalankan analisis corak pergerakan terhadap penggunanya, kemungkinan data yang dikumpulkan digunakan atau terdedah kepada analisis sedemikian tetap merupakan risiko yang perlu dipertimbangkan. Menurut NACSA, skop data yang dikumpul Waze lebih luas daripada maklumat lokasi semata-mata — merangkumi lokasi, perjalanan dan laluan terperinci, data GPS dan sensor peranti yang digabungkan dengan cap masa, alamat IP serta maklumat daripada sensor lain, dan boleh dikumpulkan walaupun aplikasi tidak digunakan secara aktif bergantung kepada tetapan peranti dan akaun.
Fahmi turut menjelaskan bahawa kerajaan tidak mengarahkan orang awam kepada satu aplikasi alternatif sahaja. Orang ramai bebas menggunakan mana-mana aplikasi navigasi lain, sama ada tempatan atau dari luar negara — asalkan bukan Waze — susulan kebimbangan keselamatan yang dimaklumkan MKN. Buat masa ini, tiada larangan menyeluruh ke atas orang awam diumumkan; larangan yang berkuat kuasa serta-merta hanya melibatkan penjawat awam, manakala Perdana Menteri sebelum ini tidak menolak kemungkinan haramkan sepenuhnya penggunaan Waze sekiranya alternatif tempatan didapati berkemampuan.
Dalam masa sama, kerajaan meminta Lembaga Lebuhraya Malaysia (LLM) dan pembangun TuJu, Prosignal Consortium Sdn. Bhd., menjelaskan kekurangan teknikal aplikasi tempatan itu serta menyediakan garis masa dan pelan tindakan yang jelas untuk memperbaikinya. Penjelasan itu perlu merangkumi punca gangguan, prestasi semasa aplikasi dan langkah yang diambil untuk memulihkan kebolehpercayaan serta pengalaman pengguna, susulan fungsi navigasi TuJu yang terganggu sementara ketika ini.
Larangan penggunaan Waze dalam kalangan penjawat awam dikeluarkan susulan keputusan Mesyuarat JKSN Bilangan 3/2026 pada 20 Oktober, menerusi pekeliling Ketua Setiausaha Negara — langkah yang sebelum ini disahkan MKN boleh membawa kepada tindakan disiplin terhadap penjawat awam yang ingkar.
Sumber: NACSA